Molenzorg
's-Gravenvoeren (Voeren), Limburg
<p>Molen Janssen<br />molen Béri<br />Moleke</p>
Foto: Michiel Regelink
Naam

Molen Janssen
molen Béri
Moleke

Ligging Bovendorp 37
3798 's-Gravenvoeren (Voeren)

op de Voer
kadasterperceel A457


toon op kaart
Geo positie 50.758041, 5.765733
Eigenaar Rudy Janssen
Gebouwd Voor 1775 /1825 / 1884
Type Bovenslag watermolen
Functie Korenmolen
Kenmerken Gebouw in natuur- en baksteen, korfboogvensters
Gevlucht/Rad Metalen bovenslagrad
Inrichting Nog grotendeels aanwezig
Toestand Goed onderhouden
Bescherming M: monument,
15 december 2014 (Belgisch Staatsblad, 16.02.2015)
Molenaar Rudi Janssen
Openingstijden Op afspraak (tel. 04 381 00 10, R. Janssen)

Beschrijving / geschiedenis

De Molen Janssen (benaming sinds 1926) is een watermolen met bovenslagrad op de Voer dateert van voor 1775. Hij staat aangeduid op de Ferrariskaart van dat jaar.

Aan de korenmolen werd in 1895 een houtzaagmolen toegevoegd. De nieuwe eigenaars Janssen voerden in 1926 belangrijke werken uit, waarbij het gebouw werd vergroot. De zaagmachine werd vanaf 1942 door stroom aangedreven. In 1951 werkte het ene steenkoppel op diesel en het andere op water. De graanmolen werd in 1973 stilgelegd. Thans in bedrijf als zagerij.

Eigenaars na 1830:
- voor 1830, eigenaar: Bernimolin Pierre, te Luik
- 1849, erfenis: Bertrand François, eigenaar te Dordrecht (NL)
- 1852, verkoop: Collinet François, procureur te Luik
- 1892: de kinderen
- 1895, deling: Janssen-Collinet Raymond, notaris te Tienen
- 1897: de kinderen
- 1915, verkoop: Spits-Steenebruggen Henri, houtkoopman te 's Gravenvoeren
- 1926, verkoop: Janssen Gerard (en broers), houtkoopman te Sainte-Gertrude
- 1937, afstand: a) Janssen-Curvers Joseph, houthandelaar te 's Gravenvoeren (voor 1/2), b) Janssen-Curvers Petrus, houthandelaar te 's Gravenvoeren (voor 1/2)
- 1967, gift: a) Janssen-Curvers Joseph, houthandelaar te 's Gravenvoeren (1/2 vruchtgebruik), b) Janssen-Curvers Pierre, houthandelaar te 's Gravenvoeren (1/2 vruchtgebruik), c) Janssen-Pleyvers Hubert, landbouwer te 's Gravenvoeren (naakte eigendom)
- 2014, eigenaar: Janssen Rudy, 's Gravenvoeren

Bouwkundige beschrijving (Agentschap Onroerend Erfgoed)

De gebouwen zijn in losse schikking gegroepeerd rondom een erf.
Het watermolengebouw ten oosten is een witgekalkt bakstenen gebouw van vijf traveeën en twee en een halve bouwlaag onder zadeldak (Vlaamse pannen). De sluitsteen van de deur is gedateerd 1825. Na de verbreding van de straat (1883) werd het huis verbouwd (1884); het huidig uitzicht dateert waarschijnlijk uit deze periode.

Op de benedenverdieping hebben de deuren en vensters een kalkstenen omlijsting, die wellicht dateren van 1825, zoals aangeduid op de hoofdingang. Deze is een rondboogdeur in een rechthoekige kalkstenen omlijsting met geprofileerde imposten en de initialen F B (die verwijzen naar de toenmalige eigenaar Bernimolin) en hogervermelde datering op de sluitsteen. De vensters van de bovenverdieping zijn halfrond en van baksteen, op een rechthoekige laadvenster onder houten latei na. Gelijkaardige halfronde vensters in de achtergevel.

Metalen bovenslagrad tegen de zijgevel. Inwendig bleef het molenwerk gedeeltelijk bewaard.

Ten westen, het woonhuis, een bakstenen dubbelhuis van drie traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak, uit begin 20ste eeuw.

Ten zuidwesten een voormalige schuur onder zadeldak, thans grotendeels van baksteen, doch met belangrijke resten van het oorspronkelijke stijl- en regelwerk: ankerbalkgebint, het kapgebint bestaande uit twee ankerbalkstandjukken met standjuktussenstijlen, regels en geschoorde nokstijl; bakstenen vullingen.

De eigenaar, Rudy Janssen, gebruikte hem nog lange tijd als gemotoriseerde meelmolen. Op de Voer staat een verdeelkunstwerk die water doorlaat naar een bypass van het Moleke in de Hoogstraat. Het water stroomt over het molenrad over een verval van 1,5 meter. Ter hoogte van het verdeelwerk is er een verval van 0,8 meter.

Het vroeger molenhuis werd omgevormd tot een houtzagerij, maar die werkt niet op waterkracht. De molen wordt goed onderhouden. Door de ligging van het metalen bovenslagrad aan de straatzijde, wordt de molen veel gefotografeerd.

De  Watermolen Janssen (met waterrad en alle vaste constructies, sluiswerk en inwendig roerend goed)
werd op 15 december 2014 (Belgisch Staatsblad, 16.02.2015) beschermd als monument door Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Geert Bourgeois.

Lieven DENEWET & Herman HOLEMANS

<p>Molen Janssen<br />molen Béri<br />Moleke</p>

Foto: Willem Jans, 26.08.2007

<p>Molen Janssen<br />molen Béri<br />Moleke</p>

Foto: Michiel Regelink

<p>Molen Janssen<br />molen Béri<br />Moleke</p>

Foto: Michiel Regelink

<p>Molen Janssen<br />molen Béri<br />Moleke</p>

Foto: Will Ursselmann, Maastricht, 11.08.2010

<p>Molen Janssen<br />molen Béri<br />Moleke</p>

Foto: Robert Van Ryckeghem, 11.08.2001

Literatuur

Info Rudy Janssen, 's Gravenvoeren, eigenaar.
Holemans Herman & Werner Smet Werner, "Limburgse watermolens. Kadastergegevens: 1844-1980", Kinrooi, Studiekring Ons Molenheem, 1985;
Van Doorslaer Bert, "Met de stroom mee of tegen de wind in? Molens in Limburg", Borgloon/Rijkel, Provinciaal Centrum voor Cultureel Erfgoed;
Nijssen Jaak & Vandenabeele Elza, "Molenboekje Voerstreek en omliggende", Voeren, 1991, 2de uitg., 24 p.
Heemkring Voeren en Omstreken, Architectuur in Voeren en Omstreken. 1794-1914, Voeren, 1989, p. 2.
Nijssen Jaak, "Manuscript Voerense percelen", 1992.
Schlusmans Frieda, Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kanton Voeren, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N2, Brussel - Turnhout, 1992.
Mailbericht Tijl Vereenooghe, ETWIE, Mechelen, 05.03.2015.

Persberichten
Nico Meens, "Visclub plaatst schotten om forellen tegen te houden: kelders lopen onder", Het Belang van Limburg, 13.06.2016.


Laatst bijgewerkt: maandag 26 september 2016
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens