Molenzorg

Actualiteit

Kenteken Actieve Molen 2012 voor 15 Vlaamse molens

Op 27 april 2012 kregen 15 wind- en watermolens, verspreid over geheel Vlaanderen een kenteken uitgereikt als Actieve Molen 2012. De nominaties werden voorgedragen door de verenigingen die deel uitmaken van het Molenforum Vlaanderen vzw, waaronder Molenzorg Vlaanderen vzw. In het bijzonder werden de (vrijwillige) molenaars ingehaald als "erfgoedhelden", thema van Erfgoeddag.
De huldiging vond plaats in het Dorpshuis van Sint-Amands, gevolgd door de opening van de tentoonstelling Vrijwillige molenaars - Erfgoedhelden in het Molenmuseum. De uitreiking van de kentekens gebeurde door Mark Andries, kabinetschef van Vlaams minister Geert Bourgeois, bevoegd voor Onroerend Erfgoed.

Overzicht van de 15 Actieve Molens 2012 en hun molenaars-erfgoedhelden:

ANTWERPEN

Grobbendonk, Watermolen
Eigenaar: F. d'Ursel
Erfpachter: Frans Van Hool
Molenaars: Frans Van Hool, Dieter-Frank Apers

Hoogstraten, Laarmolen
Eigenaar: Stad Hoogstraten
Erfpachter: vzw De Laermolen, Hoogstraten
Molenaars: Dimitri Van Pelt, Kees Strijbos, Jan Hoppenbrouwers

Weelde (Ravels), Arbeid Adelt
Eigenaar: Gemeente Ravels,
Molenaars: Gerard Leemans, Kees Strijbos, Herwig Mertens, Toon Vinckx, Chris Raskin, Jan Van de Pol

LIMBURG

Elen (Dilsen-Stokkem), De Hoop
Eigenaar: Dirk Peusens, Merelbeke
Erfpachter: vzw Windmolen De Hoop, Dilsen-Stokkem
Molenaars: Martin Bohnen, Harrie Hindrix, Dirk Peusens, Erik Praet

Hamont (Hamont-Achel), Napoleonsmolen
Eigenaar: Stad Hamont-Achel
Molenaars: Harry Wijnants, Evert Meijs, Harry Vandeweyer, Harry Meeuwissen

Sint-Huibrechts-Lille (Neerpelt), Lilse Meulen
Eigenaar: Gemeente Neerpelt
Molenaars: Jef Brouwers, Ludo Hurkmans, Ludo Van der Velden, Rob Simons

OOST-VLAANDEREN

Ertvelde (Evergem), Stenen Molen en Rosmolen
Eigenaar: Johan Van Holle, Ertvelde
Molenaars: Johan Van Holle, Sandra Blom

Massemen (Wetteren), Van Hauwermeirsmolen
Eigenaar: Roel Dogimont & Agnes Bellemans
Molenaars: Roel Dogimont, Agnes Bellemans, Jef Geldof

Schelderode (Merelbeke), Schelderomolen
Eigenaar: Gemeente Merelbeke
Molenaars: Paul Verschelden, Dirk Peusens, Carlos Dhondt, Lorenzo Debuyserie

VLAAMS-BRABANT

Alsemberg (Beersel), Herisemmolen
Eigenaar: Francois-Xavier Winderickx
Molenaars: Leden en gidsen van vzw Herisemvrienden, Alsemberg, o.l.v. Myriam Winderickx-Joos (Herisem nv)

Langdorp (Aarschot), Heimolen
Eigenaar: Natuurpunt vzw, Mechelen
Molenaars: Bert Corten, Bart Goossens, Luc Storms

Rillaar (Aarschot), Molen te Leefdaele
Eigenaars-molenaars: Willy Schroeven & Dora Van Doorne

WEST-VLAANDEREN

Koekelare, Hovaeremolen
Eigenaar: vzw Hovaeremolen, Koekelare
Molenaars: André Schollier, Stefaan Cooman, Geert Dewaele, Erik Dupon, Bart Engelen, Sylvan Deseure

Leisele (Alveringem), Stalijzermolen
Eigenaar: Gemeente Alveringem
Molenaar: Rik Verhaeghe

Outrijve (Avelgem), Tombeelmolen
Eigenaar: Gemeente Avelgem
Molenaar: Freddy Deweer

I.J. de Kramerprijs voor Paul Bauters & nieuwe editie 2012

Tijdens de najaarsbijeenkomst van TIMS-Nederland en Vlaanderen op 22 oktober 2011 in Mola-Wachtebeke, werd de eerste I.J. de Kramer-oeuvreprijs ter waarde van € 2000,- uitgereikt aan Paul Bauters uit Etterbeek (Brussel).
De bekroonde is een zeer verdienstelijke Vlaamse molinoloog die tal van hoogstaande molenstudies schreef. De bekendste zijn: Vlaamse molens. Wind- en watermolens in Vlaanderen (1978); (samen met Raoul Buysse) Oostvlaamse watermolens (1980); Leven onder Wind en Wolken. Windmolens in Oost-Vlaanderen (1985); Het Oostvlaams molenbestand 1986 (1986); Kracht van Wind en Water. Molens in Vlaanderen (1989); Van zadelsteen tot zetelkruier. Tweeduizend jaar molens in Vlaanderen (3 delen, 1998-2002).
Paul Bauters (Huise, 1935) zet(te) zich ook in voor de Vlaamse molenzorg. Kort na de oprichting van onze vereniging De Belgische Molen vzw (thans Molenzorg Vlaanderen vzw) stichtte Paul Bauters de Vlaamse Molenstichting vzw (later Levende Molens vzw). Na de eerste Vlaamse molenaarsopleiding door onze vereniging in 1976, werkte Bauters die verder uit met een theorie- en praktijkgedeelte, een formule die nog steeds gangbaar is. Hij behoorde ook tot de eerste (na o.m. de stad Brugge in 1964) die een windmolen maalvaardig liet herstellen. In 1971 kocht hij de vervallen staakmolen van Waregem en liet hem in 1973-'74 heroprichten in Huise. Paul gaf deze molen in 2009 in erfpacht aan de vzw Levende Oost-Vlaamse Molens. Deze geeft de molen momenteel een grondige onderhoudsbeurt, met o.m. de plaatsing van nieuwe pestelroeden door Molenbouw Wieme bvba in 2012.
Onze vereniging wenst de gelauwerde, die nu met ernstige gezondheidsproblemen kampt, te feliciteren met zijn verdiende prijs.

Na deze occasionele oeuvre-prijs, looft TIMS-Nederland en Vlaanderen in 2012 voor de zesde maal een 'gewone' I.J. de Kramer-prijs, ter waarde van € 2.000 uit aan de auteur(s) van een recente publicatie of een manuscript met een wezenlijke bijdrage aan de verdieping van de molinologische kennis binnen het Nederlandse taalgebied.
Gegadigden dienen zich schriftelijk te melden bij het secretariaat vóór 1 mei 2012 onder bijvoeging van drie exemplaren van hun werk. Een deskundige jury zal deze beoordelen en de winnende studie selecteren. De uitreiking van deze prijs is voorzien tijdens de Najaarsbijeenkomst in oktober/november 2012. Het reglement kunt u vinden op www.molenkunde.eu.
Nadere info en toezendingen: Secretariaat TIMS-Nederland en Vlaanderen, p/a Peter Tergau, Mimosalaan 1, NL - 1834 VC Sint-Pancras, tel. 031 6 53158232, e-mail: petertergau@hotmail.com.

Onze steun voor de bescherming van de Veldekemolen te Kermt.
De enige bouwkundige herinnering aan de eerste Nederlandstalige dichter


De (Van) Veldekemolen of Velkermolen op de Demer in Kermt (Hasselt) heeft een grote historische waarde omdat hij herinnert aan Hendrik van Veldeke (vóór 1150 - na 1184), de eerste dichter die in de Dietse (Nederlandse) taal heeft geschreven.
In 1928 werd een nog bestaande gevelsteen aangebracht met de tekst: "AAN HENDRIK / VAN VELDEKE / VADER DER NEDERLANDSCHE DICHTERS / GEBOREN TE VELDEKE / XIIe EEUW / oct 1928.
Ons lid Patrick Boucneau uit Herk-de-Stad startte een actie voor de wettelijke bescherming.

Onze vereniging Molenzorg Vlaanderen vzw promoot actief deze beschermingsactie en schreef diverse instanties aan. Het gebouw staat nu leeg, zodat behoud niet verzekerd is. Vanuit verschillende invalshoeken is een bescherming als monument gerechtvaardigd:
I. historische waarde:
* de enige bouwkundige herinnering aan de middeleeuwse dichter Hendrik van Veldeke (als hoofdmotief);
* de bouwevolutie vanaf de middeleeuwen (v/o/or 1200) tot de 20ste eeuw, waaronder: heropbouw na de vernieling in de eerste wereldoorlog met respect voor de vroegere Maaslandse stijl (renaissance - classicisme);
II. industrieel-archeologische waarde:
* evolutie van een traditionele watermolen met houten onderslagrad naar een turbinemolen (turbine geplaatst door de bekende molenbouwer Asnong in 1913) om het technisch rendement met waterkracht te verhogen.
Het stadsbestuur van Hasselt is, o.m. bij monde van de schepenen Karolien Mondelaers (cultuur, erfgoed) en Valerie Del Re, de bescherming gunstig gezind.
Meer gegevens (beschrijving, foto's, bibliografie, persberichten) in ons digitaal Belgisch Molenbestand: www.molenechos.org/molen.php?AdvSearch=1225.
Zie ook de facebook groep 'Red de Veldekemolen'.

Ons nieuw bestuurslid Dirk Peusens uit Merelbeke:
moleneigenaar, vrijwillig molenaar en molenbouwer.


Op de Algemene Vergadering van Molenzorg Vlaanderen vzw te Kortrijk op 16 april 2011, waarop alle 12 bestuursleden aanwezig waren, werd Dirk Peusens unaniem als nieuw bestuurslid aanvaard.
Dirk Peusens (°1976) is landbouwerszoon en bio-ingenieur landbouwkunde. In 2001 kocht hij molen De Hoop in Elen (Dilsen-Stokkem, Limburg). Hij gaf de molen in erfpacht aan de nieuwe vzw Windmolen 'De Hoop' die de restauratie zou uitvoeren. Deze restauratie was de aanzet tot het uitdiepen van de kennis en technieken die nodig zijn om molens en schrijnwerk op authentieke wijze te restaureren en te onderhouden. Deze hobby werd in 2008 een beroep en met succes. Hij kreeg inmiddels de volgende opdrachten: Denderwindeke, Dikkelvenne, Elen, Geel (Molen van 't Veld), Heist-op-den-Berg, Herzele (Molen Te Rullegem), Lommel, Merkem, Molenbeersel (Keijersmolen), Opbrakel, Overpelt (Sevensmolen), Poeke, Schelderode, Weelde, Westouter, Wevelgem (Vanbutselesmolen)

Grote ijveraar voor betere molenrestauraties
Molendeskundige dr. Stefaan Vroman (1941-2011)


Op 10 oktober 2011 overleed, na een lange ziekte, dokter Stefaan Vroman bij hem thuis te Elingen. Hij was geboren te Zwevegem op 18 mei 1941 en was gehuwd met Godelieve Dhaenens. Ze kregen drie kinderen: Frederik, Christophe en Silvie. Vele molenvrienden woonden de uitvaartdienst in de Sint-Amanduskerk te Elingen op 15 oktober bij.
Zijn beroep als gynaecoloog en zijn passie voor windmolens waren twee zaken die ogenschijnlijk niets met elkaar te maken hebben. Toch kenmerkten ze Stefaan. Hij was iemand met een groot praktisch inzicht en creativiteit, maar ook met een grote zin voor - soms cynische - humor.
Als jonge knaap ging hij graag bij Omer Dumortier (1882-1958), de laatste beroepsmolenaar van de Mortiersmolen te Zwevegem. Stefaan leerde van hem de knepen van het vak. In de laatste maanden van Omers leven draaaide Stefaan alleen met de molen, omdat de oude mulder niet meer zelf naar boven kon. Vanuit zijn zetel hield Omer de molen echter in het oog, en wanneer hij wat te rap (of te traag) draaide sloeg hij met de ijzeren punt van zijn stok op het vensterglas, een geklop dat tot in de molen te horen was. Na Omers dood zorgde Stefaan verder voor de molen.
Door zijn molenpassie leerde hij bijna 50 jaar geleden zijn vrouw Godelieve Dhaenens kennen. Zij was de dochter van Jozef Dhaenens, molenaar op de Moulin de la Marquise te Moulbaix maar eveneens afkomstig van Zwevegem. Haar broer Joseph Dhaenens is er nu nog molenaar.
Dr. Vroman was in 1976 één van de stichtende leden van onze vereniging De Belgische Molen vzw, voorloper van Molenzorg Vlaanderen vzw. Hij werd er ondervoorzitter. Dr. Vroman toonde een grote bekommernis voor onze molens, in het bijzonder voor hun restauraties. Dit manifesteerde zich duidelijk in de jaren 1980, toen tijdens de economische recessie een algemene bouwonderneming zich op molenrestauraties stortte. Voor de eerste keer werden staakmolenkasten als reuzenmeubels naar een atelier gevoerd. Ze werden terug gemonteerd, maar konden niet effectief malen, alhoewel ze als dusdanig waren opgeleverd. Voorbeelden waren de Kalfmolen te Knokke en de Stokerijmolen te Kuurne. Ook 'gerestaureerde' stenen windmolens, zoals de Vannestes molen te Marke, de Fauconniersmolen te Oordegem, de Briekenmolen te Wervik en de Vanbutselesmolen te Wevelgem, hadden veel 'nazorg' nodig.
Met een strijdvaardige pen klaagde dr. Vroman in ons tijdschrift Molenecho's dat geknoei aan, als een kruistocht tegen ondeskundige aannemers. Deze artikels leidden tot boeiende discussies in de molenwereld, maar ook tot een officiële bijstelling van de regelgeving voor molenrestauraties.
Vanaf de jaren 1990 deed Stefaan het wat kalmer aan en hield zich opnieuw meer met de Mortiersmolen te Zwevegem bezig. In 1994 kwam deze driezolder-staakmolen met verdekkerde roeden in het bezit van de Stichting Bekaert-de Liedekerke-Vroman. Dr. Vroman stond zelf in voor het permanent onderhoud en was de drijvende kracht achter de restauraties van 1994 en 2000-'01. Hij liet deze molen regelmatig draaien tot in 2007. In de laatste jaren ging zijn gezondheid achteruit. Dit voorjaar was hij nog aanwezig op de algemene vergadering van Molenzorg Vlaanderen te Kortrijk, maar was duidelijk door zijn ziekte getekend.
Zowel in de wereld van de verloskunde en gynaecologie als in de Vlaamse molenwereld heeft Stefaan Vroman zijn sporen nagelaten. We wensen zijn familie veel sterkte toe en houden zijn grote verdiensten in ere.

Lijst van Molenbouwers in Vlaanderen

Hieronder kunt u een lijst van molenbouwers downloaden die in de afgelopen vijf jaar in Vlaanderen minimaal twee molens hersteld hebben.
De lijst is bijgewerkt tot 1 januari 2011.
Molenbouwerslijst 2011.

Copyright: © Molenecho's, All rights Reserved.